ਭੂਮਿਕਾ: ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਇਮਤਿਹਾਨ
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਮਤ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਲੌਗ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਵੇਂ ਸਦਾ ਲਈ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ।
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?
ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ:
ਨਿਯਮਿਤ ਰੁਟੀਨ
ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਵਾਤਾਵਰਣ
ਡਾਕਟਰੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ
ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ:
ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ
ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ
ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰਿਲੈਪਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਲੈਪਸ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਰਿਲੈਪਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮੁੜ ਨਸ਼ੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ।
ਇਹ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ:
ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ
ਆਮ ਕਾਰਨ:
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ
ਇਕੱਲਾਪਨ
ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਫਾਲੋ-ਅਪ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਨਾ ਕਰਨਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤ
ਆਫਟਰਕੇਅਰ (Aftercare) ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਆਫਟਰਕੇਅਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਹਾਇਤਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਫਾਲੋ-ਅਪ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ
ਫੋਨ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸਹਾਇਤਾ
ਗਰੁੱਪ ਮੀਟਿੰਗਾਂ
ਰਿਲੈਪਸ ਪ੍ਰੀਵੇਂਸ਼ਨ ਸੈਸ਼ਨ
ਆਫਟਰਕੇਅਰ ਨਾਲ:
ਰਿਲੈਪਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਉਣਾ
ਰੁਟੀਨ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤਾਂ:
ਸਵੇਰੇ ਸਮੇਂ ਉੱਠਣਾ
ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ
ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਖਾਣਾ
ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ
ਫਾਇਦਾਮੰਦ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿਣਾ
ਖਾਲੀ ਸਮਾਂ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਸੋਚ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟ੍ਰਿਗਰ ਪਛਾਣੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਟ੍ਰਿਗਰ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟ੍ਰਿਗਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਤਣਾਅ
ਗੁੱਸਾ
ਉਦਾਸੀ
ਸਮਾਰੋਹ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਖਾਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਥਾਵਾਂ
ਟ੍ਰਿਗਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
“ਨਹੀਂ” ਕਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ
ਕਈ ਰਿਲੈਪਸ “ਇੱਕ ਵਾਰ” ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ:
ਸਾਫ਼ ਫੈਸਲਾ
ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ
ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ
“ਨਹੀਂ” ਕਹਿਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਸਹੀ ਸੰਗਤ ਚੁਣੋ
ਸੰਗਤ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਜਾਂ ਵਿਗਾੜਦੀ ਹੈ।
ਦੂਰ ਰਹੋ:
ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ
ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ
ਨੇੜੇ ਰਹੋ:
ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦੋਸਤ
ਸਮਝਦਾਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ
ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਪਰਿਵਾਰ:
ਹੌਸਲਾ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨਾ ਦੁਹਰਾਉਣਾ
ਹਰ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰਨਾ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇਣਾ
ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲੀਏ?
ਤਣਾਅ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਾ ਨਹੀਂ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਤਰੀਕੇ:
ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ
ਟਹਿਲਣਾ
ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈਣਾ
ਡਾਇਰੀ ਲਿਖਣਾ
ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ
ਕਈ ਲੋਕ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ:
ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ
ਐਂਜ਼ਾਇਟੀ
ਘੱਟ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ:
ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਰਿਲੈਪਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਨੌਕਰੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਕੰਮ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਕਸਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਲਾਹ:
ਹੌਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਲਵੋ
ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਰਕ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਚੁਣੋ
ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੇਵਿੰਗ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਕਰੇਵਿੰਗ ਆਉਣਾ ਸਧਾਰਣ ਗੱਲ ਹੈ।
ਕਰੇਵਿੰਗ ਦੌਰਾਨ:
ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਓ
ਪਾਣੀ ਪੀਓ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰੋ
ਸਾਹ ਦੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ
ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਓ
ਕਰੇਵਿੰਗ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਿਲੈਪਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ
ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਜੇ:
ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹੋ
ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ
ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ
ਕਈ ਕੇਂਦਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨਾਲ:
ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ
ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਰਿਲੈਪਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹੀਨੇ ਔਖੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ:
ਕਰੇਵਿੰਗ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਸਿਹਤ ਸੁਧਰਦੀ ਹੈ
ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ
ਨਤੀਜਾ: ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ
ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਵਧਾਨੀ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਆਦਤਾਂ, ਸਹੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਚਣਾ ਨਹੀਂ,
👉 ਇਹ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਹੈ।
Leave A Comment